به گزارش بهداشت نیوز، مرتضی ضرابی، با اشاره به ظرفیتهای سلولهای بنیادی خون بند ناف اظهار کرد: در حال حاضر سلولهای بنیادی خونساز برای درمان برخی بیماریهای خونی از جمله بیماریهای بدخیم، تالاسمی و نقص سیستم ایمنی مورد استفاده قرار میگیرند و تاکنون بیش از ۱۰۰ پیوند با استفاده از نمونههای بانک خون بند ناف انجام شده است.
وی افزود: بخشی از این پیوندها با استفاده از نمونههای خواهر و برادر و بخشی نیز با استفاده از نمونههای افراد غیرخویشاوند انجام شده است.
ضرابی با اشاره به کاربرد سلولهای بنیادی مزانشیمی در حوزه بیماریهای غیرخونی گفت: این سلولها در حال حاضر برای درمان برخی بیماریهای ارتوپدی از جمله آرتروز مفاصل زانو و شانه و همچنین برخی مشکلات مفصل لگن مورد استفاده قرار میگیرند و مجوز درمانی این روشها نیز اخذ شده است.
صدور مجوز درمان فلج مغزی با سلولهای بنیادی بند ناف
مدیرعامل شرکت فناوری بنیاختههای رویان با اشاره به کاربرد سلولهای بنیادی در بیماریهای عصبی اظهار کرد: نزدیک به دو سال است که مجوز استفاده از سلولهای بنیادی مزانشیمی خون بند ناف برای کودکان مبتلا به فلج مغزی صادر شده است.
وی ادامه داد: پیش از صدور این مجوز، اثربخشی این روش در یک مطالعه برای بیش از ۱۵۰ کودک چهار تا ۱۴ سال بررسی شد و پس از مشاهده نتایج، وزارت بهداشت مجوز استفاده از این روش را به عنوان یک خدمت درمانی صادر کرد.
ضرابی با بیان اینکه کودکان مبتلا به فلج مغزی بسته به شدت بیماری ممکن است با اختلالات حرکتی، تکلم، بلع، بینایی و یادگیری مواجه باشند، گفت: بر اساس شرایط بیمار، دو تا سه نوبت تزریق سلولهای بنیادی انجام میشود و در برخی بیماران بهبودهایی در عملکرد حرکتی، تکلم، بینایی و یادگیری مشاهده شده است.
وی افزود: در یکی از موارد، یک دختر بچه حدود ۶ ساله که پیش از درمان تنها امکان خزیدن داشت، پس از سه نوبت تزریق سلول بنیادی توانست با واکر راه برود.
مدیرعامل شرکت فناوری بنیاختههای رویان درباره امکان ارائه خدمات سلولدرمانی در خارج از تهران نیز گفت: در حال حاضر بیمارانی که برای دریافت سلولهای بنیادی به تهران مراجعه میکنند، میتوانند خدمات لازم را دریافت کنند؛ با این حال در برخی استانها نیز امکان انتقال سلول و انجام تزریق فراهم شده است.
وی افزود: تاکنون در استانهایی مانند فارس، آذربایجان شرقی، خراسان رضوی و اصفهان، در مواردی که امکان انتقال سریع نمونه وجود داشته، سلول با هماهنگی متخصص مربوطه به بیمارستان یا مرکز درمانی منتقل و تزریق شده است.
ضرابی با بیان اینکه پس از خروج سلول از شرایط نگهداری، حدود ۱۲ ساعت برای انجام تزریق فرصت وجود دارد، گفت: هر استانی که زیرساخت لازم و متخصص مربوطه را داشته باشد، میتواند از این ظرفیت استفاده کند و به نظر میرسد استان کردستان نیز ظرفیت توسعه این خدمات را دارد.
وی ادامه داد: در حوزه ارتوپدی میتوان با متخصصان مربوطه برای استفاده از سلولهای بنیادی در درمان بیماریهایی مانند آرتروز همکاری کرد و در حوزه بیماریهای عصبی نیز با حضور متخصصان مغز و اعصاب کودکان، امکان ارائه خدمات به کودکان مبتلا به فلج مغزی وجود دارد.
کارآزمایی بالینی سلولدرمانی در اوتیسم
ضرابی همچنین از انجام کارآزمایی بالینی سلولدرمانی در بیماران مبتلا به اوتیسم خبر داد و گفت: کارآزمایی بالینی این روش انجام شده و اکنون فاز دوم آن آغاز شده است و امیدواریم پس از تکمیل مراحل تحقیقاتی، امکان ارائه خدمات سلولی به بیماران مبتلا به اوتیسم نیز فراهم شود.
وی تأکید کرد: در حال حاضر کاربردهای درمانی سلولهای بنیادی در مجموعه رویان در حوزه بیماریهای خونی، برخی بیماریهای ارتوپدی و بیماریهای عصبی به مرحله قابل ارائه رسیده است.
ذخیرهسازی سلولهای بنیادی پالپ دندان شیری
مدیرعامل شرکت فناوری بنیاختههای رویان درباره بانک سلولهای بنیادی پالپ دندان شیری نیز گفت: سلولهای بنیادی در پالپ دندانهای شیری وجود دارند و در حال حاضر بیش از ۳۰۰ نمونه پالپ دندان در این مجموعه جداسازی و ذخیرهسازی شده است.
وی در ادامه افزود: این نمونهها در حال حاضر بیشتر در حوزه تحقیقات مورد استفاده قرار میگیرند و هنوز خدمات عمومی آن آغاز نشده است، اما پس از دریافت مجوزهای لازم، خانوادهها میتوانند در زمان افتادن دندان شیری کودک، با مراجعه به دندانپزشک نسبت به استخراج و ذخیرهسازی سلولهای بنیادی آن اقدام کنند.
ضرابی تأکید کرد: دندان شیری نباید به شکل معمول و پس از افتادن در اختیار خانواده قرار گیرد، زیرا برای جداسازی و حفظ سلولهای بنیادی، فرایند باید توسط دندانپزشک انجام شود.
تولید محصولات زایمانی و توسعه پالایشگاه محصولات زایمانی
وی یکی دیگر از دستاوردهای این مجموعه را تولید محصولات حاصل از پرده جنینی عنوان کرد و گفت: محصول «زخمپوش» تولید شده و مجوز تولید آن نیز دریافت شده است و این محصول برای استفاده در سوختگیها، زخمهای دیابتی و زخمهای مزمن وارد بازار شده است.
مدیرعامل شرکت فناوری بنیاختههای رویان افزود: این محصول در ابعاد مختلف از دو در دو تا ۱۵ در ۱۵ سانتیمتر تولید میشود و کاربردهای مختلفی در درمان زخم دارد.
ضرابی از دریافت مجوز صادرات پرده جنینی نیز خبر داد و گفت: این ظرفیت وجود دارد که محصولات تولیدشده در این حوزه صادر شوند، هرچند اولویت مجموعه پاسخگویی به نیازهای داخلی است.
وی همچنین از راهاندازی نخستین پالایشگاه محصولات زایمانی خبر داد و گفت: این مجموعه با هدف فرآوری ضمائم زایمانی که معمولاً به عنوان پسماند دور ریخته میشوند و تبدیل آنها به محصولات قابل استفاده در حوزه پزشکی ایجاد شده و قرار است بهزودی در پارک فناوری پردیس افتتاح شود.
ضرابی در ادامه با اشاره به اقدامات انجامشده برای بومیسازی تجهیزات مورد نیاز بانکهای سلولی اظهار کرد: برای نگهداری سلولهای بنیادی در نیتروژن مایع به مخازن کرایوژنیک نیاز است که بخش عمده این تجهیزات در گذشته از خارج کشور تأمین میشد.
وی افزود: با توجه به افزایش نرخ ارز، هزینه تأمین هر یک از این مخازن به حدود ۲۰ میلیارد تومان رسیده است و هر مخزن نیز ظرفیت نگهداری حدود پنج تا شش هزار نمونه را دارد.
مدیرعامل شرکت فناوری بنیاختههای رویان گفت: از حدود سه سال پیش همکاری با شرکتهای دانشبنیان برای تولید داخلی این تجهیزات آغاز شد و از حدود دو سال پیش تاکنون نزدیک به هفت دستگاه مخزن کرایوژنیک با همکاری شرکتهای دانشبنیان تولید شده است.
وی ادامه داد: اگرچه نیاز کشور همچنان بیش از ظرفیت تولید داخلی است و بخشی از تجهیزات از خارج تأمین میشود، اما تولید این مخازن گام مهمی در مسیر خودکفایی کشور در این حوزه محسوب میشود.
ذخیرهسازی بیش از ۲۵۰ هزار نمونه در بانک خصوصی
ضرابی درباره وضعیت بانکهای خون بند ناف گفت: مجموعه رویان هم بانک عمومی و هم بانک خصوصی خون بند ناف را در اختیار دارد. در بانک خصوصی، خانوادهها نمونه فرزند خود را برای استفاده احتمالی آینده ذخیره میکنند و در حال حاضر حدود ۲۵۰ هزار نمونه در این بانک نگهداری میشود.
وی افزود: در بانک عمومی، خانوادهها پس از اهدای نمونه، مالکیت آن را حفظ نمیکنند و هزینهای نیز برای ذخیرهسازی پرداخت نمیکنند. در حال حاضر حدود پنج هزار نمونه در بانک عمومی خون بند ناف نگهداری میشود.
مدیرعامل شرکت فناوری بنیاختههای رویان تأکید کرد: توسعه بانک عمومی نیازمند حمایت جدی دولت است؛ زیرا هر نمونه برای ذخیرهسازی و انجام آزمایشهای ژنتیکی حدود ۳۰ میلیون تومان هزینه دارد.
وی گفت: در بسیاری از کشورها، بانکهای عمومی با حمایت دولت یا مؤسسات خیریه راهاندازی و توسعه پیدا میکنند و اگر اعتبار مناسبی به بانک عمومی خون بند ناف اختصاص پیدا کند، امکان توسعه این بخش در کشور نیز فراهم خواهد شد.
ضرابی با اشاره به حمایت مجموعه رویان از خانوادههایی که توان پرداخت هزینه ذخیرهسازی نمونه را ندارند، اظهار کرد: تاکنون هیچ خانوادهای صرفاً به دلیل مشکلات مالی از دریافت خدمات ذخیرهسازی محروم نشده است.
وی افزود: خانوادهها بر اساس توان مالی خود هزینه را پرداخت میکنند و در مواردی نیز خدمات به صورت رایگان ارائه شده است. سال گذشته نیز نزدیک به یک میلیارد تومان برای کمک به خانوادههایی که برای ذخیرهسازی نمونه یا استفاده از خدمات پیوند توان مالی کافی نداشتند، اختصاص یافت.
کردستان ظرفیت توسعه گردشگری پزشکی را دارد
مدیرعامل شرکت فناوری بنیاختههای رویان با اشاره به ظرفیت استان کردستان در این حوزه گفت: یکی از مهمترین ظرفیتهای کردستان، امکان توسعه گردشگری پزشکی با توجه به هممرزی با کشور عراق و بهویژه اقلیم کردستان است.
وی افزود: این ظرفیت هم در زمینه ذخیرهسازی خون بند ناف و هم در حوزه درمان ناباروری قابل استفاده است و در صورت ایجاد همکاری و زیرساختهای لازم، میتوان مرکزی تحت نظارت و با استفاده از ظرفیت علمی پژوهشگاه رویان در استان ایجاد کرد.
ضرابی ادامه داد: پژوهشگاه رویان یکی از مراکز تخصصی درمان ناباروری است و خدمات مختلف این حوزه را ارائه میکند. ایجاد یک مرکز مجهز در کردستان میتواند علاوه بر پاسخگویی به نیازهای داخل استان، در صورت فراهم شدن شرایط لازم، ظرفیت پذیرش بیماران کشورهای همسایه بهویژه اقلیم کردستان عراق را نیز ایجاد کند.
وی خاطرنشان کرد: درمان ناباروری یک فعالیت کاملاً تیمی است و به حضور متخصصان زنان، جنینشناسی، اورولوژی و سایر تخصصهای مرتبط نیاز دارد؛ بنابراین توسعه این ظرفیت مستلزم ایجاد زیرساخت و تیم تخصصی مناسب است.
ضرابی با اشاره به شبکه ملی بانک خون بند ناف رویان اظهار کرد: این مجموعه در حال حاضر ۴۶ دفتر نمایندگی در سراسر کشور دارد و استان کردستان نیز یکی از دفاتر فعال در این زمینه است.
وی گفت: مجموعه رویان علاوه بر ذخیرهسازی نمونهها، موضوع استفاده درمانی از آنها را نیز دنبال میکند و در مواردی که بیمار نیازمند پیوند باشد، هماهنگیهای لازم با پزشک انجام شده و نمونه به مرکز درمانی منتقل میشود.
مدیرعامل شرکت فناوری بنیاختههای رویان افزود: مزیت مهم این مجموعه آن است که صرفاً به عنوان یک بانک ذخیرهسازی فعالیت نمیکند، بلکه روند استفاده درمانی از نمونهها و هماهنگی با مراکز درمانی و پزشکان را نیز دنبال میکند.
ضرابی همچنین درباره پوشش بیمهای هزینههای ذخیرهسازی خون بند ناف گفت: مذاکراتی با بیمه مرکزی انجام شده و پیشنهادی برای قرار گرفتن این خدمات در پوشش بیمههای تکمیلی ارائه شده است.
وی افزود: در حال حاضر برخی بیمهها بخشی از هزینه فریز و نگهداری نمونه را در قالب خدمات سازمانی پرداخت میکنند، اما هنوز این خدمت به صورت گسترده در سبد بیمههای تکمیلی قرار نگرفته است و پیگیریها برای تحقق این موضوع ادامه دارد.
منبع: ایسنا